Πληροφορίες

Ιδιότητα: Στιχουργός, Συγγραφέας, Χοροδιδάσκαλος
Καταγωγή: Ματσούκα || Κεχρόκαμπος Καβάλας
Ημ/νία γέννησης: 11/1947
Πόλη διαμονής: Αθήνα
Website: http://serra.prototypo.gr/index.php

Βιογραφικό

Ο Νίκος Ζουρνατζίδης γεννήθηκε στον Κεχρόκαμπο Καβάλας, το Νοέμβριο του 1947. Τελείωσε τις σπουδές του παίρνοντας την ειδικότητα του εργοδηγού μηχανολόγου το 1969. Γνώρισε το χορό από τα πρώτα βήματα της ζωής του στο χωριό του που ήταν αμιγώς ποντιακό. Η πρώτη ένταξή του σε χορευτική ομάδα, ήταν το 1964 στη «Λέσχη Ποντίων Καβάλας».

Το 1969 βρέθηκε στην Αθήνα για να υπηρετήσει τη θητεία του στο ναυτικό. Από το 1969 μέχρι το 1971 ήταν χορευτής στο Σύλλογο Ποντίων «Αργοναύται – Κομνηνοί». Ως χορευτή και χοροδιδάσκαλο τον συναντάμε και στον «Καλλιτεχνικό Οργανισμό Ποντίων Αθηνών», (Κ.Ο.Π.Α.) από το 1971-1983. Από το 1971 μέχρι και το 1979 ήταν χορευτής και υπεύθυνος του ποντιακού τμήματος του χορευτικού συγκροτήματος του θεάτρου «Δόρα Στράτου», ενώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια υπεύθυνος όλου του χορευτικού. Από το 1973 άρχισε μια έρευνα με μαγνητόφωνο για τη συλλογή και καταγραφή όλων των ποντιακών χορών γιατί διαπίστωσε σοβαρά κενά στις μέχρι τότε προσπάθειες. Από τον Απρίλιο του 1984 μετά την επιστροφή από ένα ταξίδι του στην Αμερική, άρχισε την έρευνα και καταγραφή των χορών των διαφόρων περιοχών του Πόντου, με βίντεο που είχε προμηθευτεί από εκεί. Δίδαξε και εξακολουθεί να διδάσκει κατά καιρούς σε ποντιακούς και μη συλλόγους, στο Λύκειο Ελληνίδων και στην Ακαδημία Σωματικής Αγωγής στην ειδικότητα χορού. Έχει χορέψει ή διδάξει επανειλημμένα σε διάφορα μέρη του κόσμου: Αγγλία (Λονδίνο), Αίγυπτο (Κάιρο), Αυστραλία  (Σύδνεϋ, Μελβούρνη, Αδελαΐδα, Γουλογκονγκ), Βέλγιο (Αμβέρσα), Βουλγαρία (Σόφια, Μπουρκάς), Γαλλία (Παρίσι, Λιλ, Στρασβούργο, Μασσαλία), Γερμανία (Αμβούργο, Μπάλινγκεν, Στουτγκάρδη, Τύπιγκεν, Φραγκφούρτη, Χαϊδεμβέργη), Δανία (Κοπενχάγη), Ελβετία (Βασιλεία, Ζυρίχη) Η.Π.Α. (Ατλάντα, Βοστώνη, Γουίλμινγκτον, Λος Αντζελες, Ορλάντο, Οχάιο, Σαν Ντιέγκο, Σαν Φραντζίσκο), ενώ δύο φορές συμμετείχε και σαν βαθμολογητής στο μεγάλο Ελληνο - Αμερικάνικο χορευτικό φεστιβάλ (F.D.F.) που διοργανώνετε κάθε χρόνο το Φεβρουάριο στην Καλιφόρνια. Ινδία, (Βομβάη, Καλκούτα, Μπενάρες, Νέο Δελχί), Ιορδανία (Αμμάν), Ιράκ (Βαγδάτη, Βασόρα), Ισπανία (Βαρκελώνη, Παμπλόνα), Ιταλία (Ρώμη, Κάλιαρι), Καζακστάν (Αλματά), Καναδά (Μόντρεαλ), Κύπρο (Λάρνακα, Λεμεσό, Πάφο, Λευκωσία, Παραλίμνι), Νορβηγία (Όσλο, Τόνσμπεργκ, Ως, Τρεμπάκ), Νότια Αφρική (Τέρμπαν), Ουγγαρία (Βουδαπέστη), Ρωσία (Μόσχα, Μίνεραλ Βόντε, Εσεντουκί, Σότσι), Ευρωπαϊκή Τουρκία (Κων/πολη), και επί έντεκα χρόνια πήγαινε κάθε χρόνο στα μέσα Οκτωβρίου στη Φραγκφούρτη, καλεσμένος της Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Ευρώπης, και δίδασκε τους χοροδιδασκάλους των συλλόγων που ανήκαν σε αυτήν.

Κάθε χρόνο κάνει 4-7 σεμινάρια στο εξωτερικό, ενώ πολύ περισσότερα κάνει στην Ελλάδα, συνήθως το καλοκαίρι σε αλλοδαπούς και Δήμους.

Το Δεκέμβριο του 1991 η τότε Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδας (Ο.Π.Σ.Ν.Ε.) τον έστειλε στη Ρωσία για δύο εβδομάδες όπου δίδαξε χορό στις περιοχές της Νοτιοδυτικής Ρωσίας, ώστε η νεολαία των ομογενών μέσα από το χορό να κρατήσει την ελληνικότητά της.

Το 1992 ο ίδιος φορέας, συμβάλλοντας στην προσπάθεια διάσωσης και διάδοσης της πολιτιστικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού, αποφάσισε να ξεκινήσει τη διδασκαλία των ποντιακών χορών μέσω σεμιναρίων, την επιμέλεια των οποίων ανέλαβε ο Νίκος Ζουρνατζίδης και στα οποία συμμετείχαν πάνω από 70 χοροδιδάσκαλοι και πρωτοχορευτές. Η διαδικασία αυτή ήταν από τις πλέον ενδιαφέρουσες εμπειρίες για όσους συμμετείχαν και απόδειξη το αποτέλεσμα της ενότητας και της κοινής προσπάθειας, στην οποία παραμερίστηκαν αντιπαλότητες και διαφορετικές απόψεις και έγιναν όλοι μαζί ένα σπάνιο σύνολο συνεργασίας με κοινό σκοπό. Επίσης με δική του πρόταση και επίβλεψη, έγινε η καταγραφή της χορευτικής ποντιακής μουσικής, όλων των περιοχών με όλα της τα μουσικά όργανα που βασίστηκε στη δική του έρευνα, από την Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδας (Ο.Π.Σ.Ν.Ε.) στην οποίαν έκανε δώρο όλο το μουσικό υλικό που συγκέντρωσε από την έρευνά του, για την έκδοση της «Ανέβζηγου Αροθυμίας» των έξι cds.

Το 1993 μαζί με παλιούς χορευτές δημιούργησε το Χορευτικό Όμιλο Ποντίων Αργώ, που μετονομάστηκε σε «Σέρρα». Είναι το πρώτο χορευτικό που μετά την έρευνά του, χρησιμοποίησε πιστά αντίγραφα των ποντιακών ενδυμασιών, με όλα τους τα κοσμήματα, τα εξαρτήματα, με παραδοσιακά γυναικεία χτενίσματα, ενώ χρησιμοποιεί στις παραστάσεις του όλα τα μουσικά ποντιακά όργανα, και πάντα συνοδεύεται από τραγουδιστές.

Η έρευνα αυτή έχει εκδοθεί με τον τίτλο: «Συμβολή στην έρευνα του ποντιακού χορού» σε τέσσερα cds:  «Τραγούδια και σκοποί του Πόντου», με όλη τη χορευτική μουσική, όπου τραγουδούν πολλοί από τους θεωρούμενους κορυφαίους σήμερα καλλιτέχνες και τέσσερα dvds: «Χοροί του Πόντου», με τους χορούς όπως χορεύονταν από την πρώτη και δεύτερη γενιά και σε επανάληψη από το Χορευτικό Όμιλο Ποντίων Σέρρα.

Το Μάιο του 2003 τιμήθηκε από την Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδας μαζί με άλλες 20 προσωπικότητες του ποντιακού χώρου, σε μια μεγάλη εκδήλωση μνήμης της 19ης Μαίου, για την έμπρακτη προσφορά τους στη δημοσιοποίηση της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού με σχετικές δράσεις πριν από το 1994 και οι οποίες βοήθησαν προς την κατεύθυνση αυτή.

Έχει γράψει ένα βιβλίο με τίτλο: «Χορευτικές Διαδικασίες και Χοροί του Πόντου» στο οποίο περιγράφονται: οι χοροί, τα μουσικά όργανα, οι ενδυμασίες και λίγα ιστορικά στοιχεία. Το βιβλίο αυτό διδάσκεται στα Τ.Ε.Ε.Φ.Α. Σερρών στην ειδικότητα χορού του Πανεπιστημίου. Επίσης έχει δημοσιεύσει κατά καιρούς σε εφημερίδες και περιοδικά (Ελευθεροτυπία, Νέα, Καθημερινή, Εύξεινος Πόντος, Ποντιακή Λύρα, Αραεύω, Χορεύω κλπ.) και εξακολουθεί να δημοσιεύει διάφορα άρθρα σχετικά με την ποντιακή παράδοση, ενώ έχει εμφανιστεί πολλές φορές στην τηλεόραση, αλλά και σε ραδιοφωνικές εκπομπές ανάλογου περιεχομένου. Με το ίδιο περιεχόμενο έδωσε και δίνει διαλέξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το 2005 κατέγραψε με κατοίκους του χωριού του 17 παραδοσιακά παιχνίδια που παίζονταν στον Πόντο και τα δώρισε στο Σύνδεσμο Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδος και Νήσων, του οποίου είναι σήμερα μέλος του διοικητικού συμβουλίου ως υπεύθυνος πολιτιστικών, για να συμπεριληφθούν σε ένα έργο του συνδέσμου που αφορά τον πολιτισμό και την ιστορία του ποντιακού ελληνισμού, του οποίου έχει και την ευθύνη έκδοσης. Τέλος είναι μέλος της επιτροπής πολιτισμού της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) η οποία ανέλαβε να μελετήσει όλο το φάσμα της ποντιακής παράδοσης.

---

Nikos Zournatzidis was born in Kechrokampos, Kavala, in November 1947. He completed his studies in 1969, specializing as a mechanical foreman.
He was introduced to dance from the very first steps of his life in his village, which was purely Pontian. His first participation in a dance group came in 1964 with the “Pontian Club of Kavala.”

In 1969, he moved to Athens to serve his military duty in the navy. From 1969 to 1971 he was a dancer with the Pontian Association “Argonaftai–Komninoi.” He also performed and taught dance with the “Artistic Organization of Pontians of Athens” (K.O.P.A.) from 1971 to 1983.
From 1971 to 1979, he was both dancer and head of the Pontian section of the Dora Stratou Theater dance ensemble, and for the last four years he served as head of the entire troupe.

Beginning in 1973, he undertook field research using a tape recorder to collect and document all Pontian dances, realizing there were serious gaps in prior efforts. In April 1984, after returning from a trip to the United States, he began recording and filming the dances of various Pontian regions using a video camera he had brought from there.

He has taught, and continues to teach, periodically in Pontian and non-Pontian associations, at the Lyceum of Greek Women, and at the Academy of Physical Education in the dance specialty. He has danced or taught repeatedly in many parts of the world:

England (London), Egypt (Cairo), Australia (Sydney, Melbourne, Adelaide, Wollongong), Belgium (Antwerp), Bulgaria (Sofia, Burgas), France (Paris, Lille, Strasbourg, Marseille), Germany (Hamburg, Balingen, Stuttgart, Tübingen, Frankfurt, Heidelberg), Denmark (Copenhagen), Switzerland (Basel, Zurich), the U.S.A. (Atlanta, Boston, Wilmington, Los Angeles, Orlando, Ohio, San Diego, San Francisco)—where he also twice served as a judge at the great Greek-American dance festival F.D.F. held each February in California—India (Bombay, Calcutta, Benares, New Delhi), Jordan (Amman), Iraq (Baghdad, Basra), Spain (Barcelona, Pamplona), Italy (Rome, Cagliari), Kazakhstan (Almaty), Canada (Montreal), Cyprus (Larnaca, Limassol, Paphos, Nicosia, Paralimni), Norway (Oslo, Tønsberg, Ås, Trembakk), South Africa (Durban), Hungary (Budapest), Russia (Moscow, Mineralnye Vody, Yessentuki, Sochi), European Turkey (Istanbul).

For eleven consecutive years he was invited each October to Frankfurt by the Federation of Pontian Associations of Europe to teach dance instructors from its member clubs.

Each year he conducts 4–7 seminars abroad and many more in Greece, usually during the summer, invited by municipalities and expatriate communities.

In December 1991, the Federation of Pontian Associations of Southern Greece (O.P.S.N.E.) sent him to Russia for two weeks to teach dance in southwestern Russian regions so that Greek youth there could preserve their identity through dance.

In 1992, the same federation, seeking to preserve and spread the cultural heritage of Pontian Hellenism, began offering Pontian dance seminars organized and directed by Nikos Zournatzidis. More than 70 dance instructors and lead dancers participated. The process proved to be one of the most meaningful experiences for those involved—evidence of unity and teamwork where rivalries and differing opinions were set aside to form a rare cooperative effort with a shared purpose.

Under his proposal and supervision, a complete recording of Pontian dance music from all regions—with all its traditional instruments—was produced by the Federation of Pontian Associations of Southern Greece (O.P.S.N.E.), based on his research. He donated all the material he had collected for the production of the six-CD set Anévzighos Arothymía (“Everlasting Longing”).

In 1993, together with veteran dancers, he founded the Pontian Dance Group Argó, later renamed Sérra. It was the first troupe to use, following his research, accurate replicas of Pontian costumes with all their jewelry and accessories, authentic traditional women’s hairstyles, and to accompany performances with all Pontian musical instruments and live singers.

This research has been published under the title Contribution to the Study of Pontian Dance, consisting of four CDs (Songs and Tunes of Pontus) featuring the complete dance music performed by many of today’s most acclaimed artists, and four DVDs (Dances of Pontus), showing the dances as performed by the first and second generations and re-enacted by the Pontian Dance Group Sérra.

In May 2003, he was honored by the Federation of Pontian Associations of Southern Greece along with twenty other prominent figures of the Pontian community in a major commemorative event on May 19 for their tangible contributions to raising awareness of the Pontian Greek Genocide through their actions prior to 1994.

He is also the author of the book Dance Processes and Dances of Pontus, which describes the dances, musical instruments, costumes, and some historical background. The book is taught in the Dance Department of the University’s T.E.F.A.A. (School of Physical Education) in Serres.

He has published numerous articles in newspapers and magazines (Eleftherotypia, Ta Nea, Kathimerini, Efxinos Pontos, Pontiaki Lyra, Araevo, Chorevo, etc.) and continues to write on topics related to Pontian tradition. He has appeared many times on television and radio programs of similar content and has given lectures both in Greece and abroad.

In 2005, he documented, with residents of his village, 17 traditional games that were played in Pontus and donated them to the Association of Pontian Societies of Southern Greece and Islands, of which he is a board member responsible for cultural affairs and for publishing a project on the culture and history of Pontian Hellenism.
Finally, he is a member of the Cultural Committee of the Pan-Pontian Federation of Greece (P.O.E.), which has undertaken the study of the entire spectrum of Pontian tradition.

Δισκογραφίες - Ηχογραφήσεις

 ΖΟΥΡΝΑ ΚΑΪΤΕΔΕΣ (2025)
 Τ' ΩΤΙΑ Μ' ΘΑ ΤΣΟΥΠΩΝ' ΑΤΑ (2023)
 ΣΑΡΙΚΟΥΖ (2017)
 ΤΑ ΕΜΟΡΦΑ (2016)
 ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ LIVE (2008)
 Glass Palace Live (2007)
 ΑΜΟΝ ΤΑΡΑΗΛΤΣ (2004)
 ΟΛΙΑ ΕΠΑΙΡΑΝ ΑΨΙΜΟΝ (2003)
 ΖΩΝΤΑΝΗ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ Νο2 (2003)
 ΖΩΝΤΑΝΗ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ - ΑΝΕΣΤΗΣ ΡΑΜΠΙΔΗΣ (2003)
 ΑΝΕΒΖΗΓΟΣ ΑΡΟΘΥΜΙΑ (2003)
 ΑΠΑΝ’ ΣΟ ΓΛΥΚΟΧΑΡΑΜΑΝ - ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΠΟΝΤΟΥ (2002)
 ΚΑΡΔΟΠΟΝΕΜΑΝ (2000)
 ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ (2000)
 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ (1993)