Καλλιτέχνες → ΚΑΛΠΑΤΣΙΝΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Πληροφορίες
Ιδιότητα: Αγγείο, Στιχουργός, ΤραγούδιΚαταγωγή: Κουστουλάντων Γαλίαινας
Ημ/νία γέννησης: 10/03/1936
Ημ/νία θανάτου: 05/06/2023
Πόλη διαμονής: Κεφαλοχώρι Σερρών
Χώρα διαμονής: Ελλάδα
Youtube: https://bit.ly/GiannisKalpatsinidisYT
Βιογραφικό
Ο Γιάννης Καλπατσινίδης γεννήθηκε την 10/03/1936 στο Φλαμούρι Σοχού Θεσσαλονίκης. Οι γονείς του Γεώργιος Καλπατσινίδης και Χάιδω (Χάτου) Καλπατσινίδου-Παυλίδου ήταν Πόντιοι πρόσφυγες πρώτης γενιάς από το χωριό Κουστουλάντων της Γαλίανας. Η Γαλίαινα είναι γνωστή για το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα. Το δε χωριό Κουστουλάντων είναι το τελευταίο χωριό πριν ανέβει κανείς στο Μοναστήρι, από όπου φαίνεται ο Περιστερεώτας.
Ο πατέρας του Γιάννη Καλπατσινίδη έχασε τον πατέρα του μικρός και ως ορφανός από πατέρα μεγάλωσε στον Άγιο Γεώργιο Περιστρεώτα (είχε και το όνομά Του άλλωστε) και στην Παναγία Σουμελά.
Πρόσφυγες στην Ελλάδα προσπαθούν να ορθοποδήσουν τα πρώτα χρόνια, κουβαλώντας μέσα τους ένα μεγάλο όπλο: την παράδοση, όπου και έβρισκαν παρηγοριά. Ο μικρός Γιάννες στο Φλαμούρι έζησε μόνο τα πρώτα έντεκα χρόνια της ζωής του γιατί δε φτάνει ο ξεριζωμός, έρχεται κι ένας εμφύλιος σπαραγμός που εκκενώνει το χωριό. Εγκαθίσταται στο Λαχανά για τα επόμενα πέντε χρόνια. Εκεί πρώτη φορά ξεκίνησε να μαθαίνει αγγείον-τουλούμ, σε ηλικία 13 ετών. Τον παρακίνησε η μητέρα του διότι υπήρχε οικογενειακή παράδοση. Ο πατέρας της, Ιωάννης Παυλίδης έπαιζε στον Πόντο αγγείον. Δάσκαλοι του Γιάννε ήταν ο θείος του Γεώργιος Βασιλειάδης και ο αδελφός του Νικόλαος Καλπατσινίδης.
Το 1952 φεύγουν και από τον Λαχανά και μετακομίζουν παραδιπλανό Παλιό Χωριό, όπως λεγόταν (Παλιό Κεφαλοχώρι). Εκεί εγκαθίστανται και πολλοί άλλοι Γαλλιανίτ΄, που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Στο Κεφαλοχώρι (Başköy) γνωρίζει και παντρεύεται τη Μαρία Ιωαννίδου, κι αυτή με καταγωγή από Κουστουλάντων Γαλλίαινας και Τραπεζούντα. Αποκτούν δύο παιδιά το Γιώργο και το Χρήστο.
Παράλληλα με την οικογενειακή ζωή στο Παλιό Κεφαλοχώρι ο Γιάννης Καλπατσινίδης παίζει ερασιτεχνικά τουλούμ, σε μουχαπέτια και γάμους. «Είναι σκοποί αρχαίοι» όπως συνήθιζε να λέει. Σιγά σιγά μεταβαίνει και σε νυχτερινά κέντρα της Θεσσαλονίκης. Γύρω στο 1957 εμφανίζεται στο πατάρι του Μπουάτ μαζί με το Γώγο Πετρίδη, τον Χρύσανθο Θεοδωρίδη και τον Μίτκα Ιακωβίδη.Η συνεργασία τους αυτή όπως μας αφηγείται ο ίδιος έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του ως μουσικό και συνεχίστηκε και σε άλλα ποντιακά κέντρα!
Το 1965 δημιουργήθηκε το σημερινό Κεφαλοχώρι όπου μετακομίζει μόνιμα, έως σήμερα. Έχοντας πλέον μόνιμη εστία και τα παιδιά μεγαλώνουν σιγά σιγά, ξεκινά και άλλες, σημαντικές συνεργασίες στη Θεσσαλονίκη. Εκείνη την εποχή γνωρίζει δυο από τους σημαντικότερους συνεργάτες του, το Στάθη Ευσταθιάδη και τον Χαράλαμπο Κιαγχίδη. Πλαισιώνει τις εμφανίσεις τους, τις εκδηλώσεις του Φάρου Ποντίων και της Ευξείνου Λέσχης και συμμετέχει ενεργά στις ραδιοφωνικές εκπομπές.
Η παράδοση του Πόντου όμως περνά δυναμικά σε όλο και περισσότερα κέντρα διασκέδασης. Και ενώ βρισκόμαστε σε μια νέο-ποντιακή εποχή, ο Καλπατσινίδης επιμένει να εμφανίζεται μ΄αυτό το πρωτόγονο όργανο, σε νυχτερινά κέντρα της Θεσσαλονίκης. Γυρίζει όλη τη Μακεδονία και γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’70 μεταβαίνει και στην Αθήνα, με πρώτο σταθμό το Φάρο (γνωστό κέντρο διασκέδασης στο Περιστέρι), Στο ξεκίνημά του στην Αθήνα, η συνεργασία του με τον Κωστίκα Τσακαλίδη ήταν κομβική. Αργότερα εμφανίστηκε και στο Κορτσόπον και στην Τρυγόνα.
Σημαντικός σταθμός στη μουσική του πορεία ήταν και η συνεργασία του με τον αείμνηστο Γιώργο Αμαραντίδη, τον Σιμούλ΄, σε δίσκους, περιοδείες και νυχτερινές εμφανίσεις.Να συμπληρώσουμε ότι με τον Γιώργο Αμαραντιδη ως "δίδυμο" συμμετείχαν επι χρονια και στο σχημα του γνωστου Λαικού Κέντρου της Αθήνας "Δειλινά" δίπλα σε καταξιωμένους καλλιτέχνες οπως οι Μαρινέλα,Ριτα Σακελλαρίου,Χάρυ Κλυν,Άννα Βίσση κ.α Κάπου εκεί γνωρίστηκε και με τη Δώρα Στράτου και δούλεψε για πολλά χρόνια στο θέατρό της. Συνεργάστηκε επίσης με το Λάζο Τερζά, με το Γιάννη Μαρκόπουλο, το Νίκο Ξυλούρη, τη Λιζέτα Νικολάου, τον Παναγιώτη Ασλανίδη, το Μιχάλη Καλιοντζίδη, το Γιάννη Τσανάκαλη, τον Αχιλλέα Βασιλειαδη,το Γιάννη Κουρτίδη, τους Στάθη & Σοφία Νικολαΐδη,Θόδωρο Παυλίδη, τον Κώστα Θεοδοσιάδη, Κώστα Καραπαναγιωτίδη,τον Αλέξη Παρχαρίδη, το Δημήτρη Καρασαββίδη, το Γιώργο Ιωαννίδη, τη Σοφία Παπαδοπούλου, τον Γιωργο Μωυσιαδη,τους Γιάννη & Αβραάμ Γκόσιο, και πολλούς άλλους.
Φυσικά, ταξίδεψε και στο εξωτερικό, σε Αμερική, Ινδία, Γερμανία, Κύπρο και στην Αυστραλία με το Φάρο Ποντίων το 1997. Η τελευταία του δημόσια εμφάνιση παίζοντας αγγείον ήταν στο Λαχανά το 2015.
Ο Γιάννης Καλπατσινίδης ήταν εκτός από μουσικός και κατασκευαστής και δάσκαλος αγγείου. Απεβίωσε την 05/06/2023.
Giannis Kalpatsinidis was born on March 10, 1936, in Flamouri, Sochos, Thessaloniki. His parents, Georgios Kalpatsinidis and Haido (Hato) Kalpatsinidou-Pavlidou, were first-generation Pontian refugees from the village of Koustoulanton in Galliana. Galliana is known for the Monastery of Saint George Peristereotas. The village of Koustoulanton is the last village before ascending to the Monastery, from where Peristereotas can be seen.
Giannis Kalpatsinidis’s father lost his own father at a young age and, as a paternal orphan, was raised at Saint George Peristereotas (after whom he was also named) and at Panagia Soumela.
As refugees in Greece, they struggled to regain their footing in the early years, carrying within them a powerful weapon: tradition, through which they found comfort. Young Giannis lived in Flamouri only for the first eleven years of his life, because as if displacement were not enough, the civil war erupted and forced the evacuation of the village. He then settled in Lachanas for the next five years. There, at the age of 13, he began learning the angeion (touloum). He was encouraged by his mother, as there was a family tradition: her father, Ioannis Pavlidis, played the aggeion in Pontos. Giannis’s teachers were his uncle Georgios Vasileiadis and his brother Nikolaos Kalpatsinidis.
In 1952 they also left Lachanas and moved to the neighboring settlement known as Palio Chorio (Old Kefalochori). Many other Gallianites also settled there, engaging in agriculture and livestock farming. In Kefalochori (Başköy), he met and married Maria Ioannidou, who was also of descent from Koustoulanton of Galliana and Trapezounta. They had two children, Giorgos and Christos.
Alongside his family life in Old Kefalochori, Giannis Kalpatsinidis played the touloum as an amateur at mouhapetia and weddings. “They are ancient melodies,” as he used to say. Gradually, he began performing at nightclubs in Thessaloniki as well. Around 1957, he appeared on the stage of the Bouat together with Gogos Petridis, Chrisanthos Theodoridis, and Mitkas Iakovidis. As he himself recounts, this collaboration played a very important role in his development as a musician and continued in other Pontian venues.
In 1965, present-day Kefalochori was established, where he moved permanently and has lived ever since. With a stable home and his children gradually growing up, he began other significant collaborations in Thessaloniki. During that period, he met two of his most important collaborators, Stathis Efstathiadis and Charalampos Kiangidis. He supported their appearances, participated in events of the Faros Pontion Society and the Efxinos Leschi of Thessaloniki, and took an active role in radio broadcasts.
Pontian tradition, however, was spreading dynamically to more and more entertainment venues. And while a neo-Pontian era was emerging, Kalpatsinidis insisted on appearing with this primitive instrument in Thessaloniki’s nightclubs. He toured throughout Macedonia, and around the mid-1970s he also moved to Athens, with his first stop being the Faros (a well-known entertainment venue in Peristeri). At the beginning of his career in Athens, his collaboration with Kostikas Tsakalidis was pivotal. Later, he also appeared at Kortsopon and at Trygona.
A significant milestone in his musical career was his collaboration with the late Giorgos Amarantidis, known as Simoul’, in recordings, tours, and nightclub performances. It should also be noted that for many years, as a “duo,” he and Giorgos Amarantidis participated in the ensemble of the well-known Athenian popular music venue Deilina, alongside acclaimed artists such as Marinella, Rita Sakellariou, Haris Klyn, Anna Vissi, and others. Around that time, he also met Dora Stratou and worked for many years at her theater. He also collaborated with Lazos Terzas, Giannis Markopoulos, Nikos Xylouris, Lizeta Nikolaou, Panagiotis Aslanidis, Michalis Kaliontzidis, Giannis Tsanakalis, Achilleas Vasileiadis, Giannis Kourtidis, Stathis and Sofia Nikolaidis, Theodoros Pavlidis, Kostas Theodosiadis, Kostas Karapanagiotidis, Alexis Parcharidis, Dimitris Karasavvidis, Giorgos Ioannidis, Sofia Papadopoulou, Giorgos Moisiadis, Giannis and Avraam Gkosios, and many others.
Of course, he also traveled abroad, to America, India, Germany, Cyprus, and Australia with the Faros Pontion Society in 1997. His last public appearance playing the aggeion was in Lachanas in 2015.
Giannis Kalpatsinidis was not only a musician but also a maker and teacher of the aggeion. He passed away on June 5, 2023.
Δισκογραφίες - Ηχογραφήσεις
ΑΦΗΣ ΣΧΗΜΑΤΑ (2021)
ΑΜΟΝ ΑΓΓΕΛΟΣ (2011)
ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ 2 (2008)
ΑΝΕΒΖΗΓΟΣ ΑΡΟΘΥΜΙΑ (2003)
ΚΑΛΑΜΑΡΙΑ 1915-1925 ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑΣ (2η έκδοση) (2002)
ΤΟΥΛΟΥΜΙ ΚΑΪΤΕΔΕΣ (2001)
ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ (2000)
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ (1998)
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΙΚΑ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗ (1990)
ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΧΟΡΟΙ Νο23 (1979)
Ο ΠΟΝΤΟΝ 'Κ' ΕΝ' Τ' ΟΣΗΜΕΡΟΝ (1998)