Πληροφορίες

Ιδιότητα: Λαογράφος, Τραγούδι
Καταγωγή: Μπαϊντίρι Σμύρνης
Ημ/νία γέννησης: 12/10/1928
Ημ/νία θανάτου: 10/03/2012
Πόλη διαμονής: Αθήνα
Χώρα διαμονής: Ελλάδα
Website: https://www.domnasamiou.gr

Βιογραφικό

Η Δόμνα Σαμίου γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 1928 στην Καισαριανή της Αθήνας και πέθανε στις 10 Μαρτίου 2012. Οι γονείς της ήταν μικρασιάτες πρόσφυγες από το Μπαϊντίρι, χωριό της περιοχής της Σμύρνης. H μητέρα της ήρθε στην Ελλάδα το 1922, ο πατέρας της, αιχμάλωτος στρατιώτης, λίγο αργότερα, με την Ανταλλαγή. Έζησε τα παιδικά της χρόνια μέσα στις απάνθρωπες αλλά παράλληλα πολύ ανθρώπινες και αλληλέγγυες συνθήκες της προσφυγιάς, κι εκεί απέκτησε τα λαϊκά ερείσματα της προσωπικότητάς της και την ατόφια συμμετοχικότητά της. Στο περιβάλλον αυτό είχε τα πρώτα μουσικά της ακούσματα απ’ τα οποία και πήγασε η αγάπη της για την παραδοσιακή μουσική.

Σε ηλικία 13 ετών η Δόμνα Σαμίου έχει την πρώτη διδακτική επαφή με τη βυζαντινή και τη δημοτική μουσική αλλά και με τη λογική της επιτόπιας έρευνας, μαθητεύοντας κοντά στον Σίμωνα Καρά, στο «Σύλλογο προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής». Παράλληλα φοιτά στο νυχτερινό Γυμνάσιο.

Ως μέλος της χορωδίας του Σίμωνα Καρά αρχίζει η σχέση της και με το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας/Ε.Ι.Ρ όπου αργότερα, το 1954, προσλαμβάνεται στο Τμήμα Εθνικής Μουσικής. Από τη θέση αυτή γνωρίζει τους σημαντικότερους λαϊκούς μουσικούς, οι οποίοι την εποχή εκείνη της εσωτερικής μετανάστευσης συρρέουν στην Αθήνα απ’ όλες τις περιοχές της Ελλάδας, και τους οποίους το ΤΕΜ ηχογραφεί για τις εκπομπές του. Έτσι η Δόμνα εξοικειώνεται με όλα τα τοπικά μουσικά ιδιώματα. Παράλληλα κάνει μουσική επιμέλεια σε εκδόσεις δίσκων, θεατρικές εκπομπές, κινηματογραφικές ταινίες. Το 1963 αρχίζει τα ταξίδια της στην επαρχία για επιτόπιες καταγραφές και συγκέντρωση μουσικού υλικού για το προσωπικό της αρχείο με δικά της μηχανήματα.

Το 1971 παραιτείται από την Ραδιοφωνία. Την ίδια χρονιά-σταθμό αποδέχεται την πρόσκληση του Διονύση Σαββόπουλου και πρωτοεμφανίζεται στο νεανικό και αντιχουντικό Ροντέο (βλ. Η αρχή: Μπουάτ Ροντέο και Κύτταρο), σηματοδοτώντας μια μεγάλη έκτοτε στροφή στη σχέση των νέων με την παραδοσιακή μουσική. Τις σημαντικές αυτές εμφανίσεις ακολουθεί η συμμετοχή στο English Bach Festival στο Λονδίνο, οργανωμένο από τη Λίλα Λαλάντη. Η λαμπρή καλλιτεχνική καριέρα της Δόμνας Σαμίου έχει ξεκινήσει θριαμβευτικά. «Πέρασε η ντροπή που είχαν για το δημοτικό τραγούδι», δηλώνει σε συνέντευξή της η ίδια.

Το 1974 αρχίζει η συνεργασία με την Columbia και οι αλλεπάλληλες εκδόσεις LP. Το 1976-77 με σκηνοθέτες τον Φώτο Λαμπρινό και τον Ανδρέα Θωμόπουλο γυρίζουν στην ελληνική επαρχία είκοσι επεισόδια για την εκπομπή της ΕΡΤ «Μουσικό οδοιπορικό με τη Δόμνα Σαμίου».

Το 1981 ιδρύεται ο Καλλιτεχνικός Σύλλογος Δημοτικής Μουσικής Δόμνα Σαμίου (διακριτικός τίτλος ΚΣΔΜ Δόμνα Σαμίου) με σκοπό την διάσωση και προβολή της παραδοσιακής μουσικής και κυρίως την έκδοση δίσκων και τη διοργάνωση εκδηλώσεων με αυστηρές επιστημονικές και ποιοτικές προδιαγραφές, μακρυά από τις απαιτήσεις των εμπορικών εταιριών.

Το έργο της ξεπερνά πια τα ελληνικά σύνορα. Εκδίδονται δίσκοι της στη Γαλλία και τη Σουηδία. Επί σαράντα περίπου χρόνια πραγματοποιεί σειρά συναυλιών από την Αυστραλία μέχρι τη Νότια Αμερική που όχι μόνο συγκινούν τους Έλληνες της Διασποράς αλλά και αποκαλύπτουν στους ξένους μια ποιοτική «ελληνική μουσική δίχως μπουζούκι», όπως γράφτηκε σε κάποια κριτική συναυλίας της στη Σουηδία.

Στο εσωτερικό της Ελλάδας οι εμφανίσεις της σε συναυλίες κάθε είδους και με κάθε αφορμή είναι αναρίθμητες καθώς και οι τιμητικές προσκλήσεις και τα αφιερώματα, όπως π.χ. η επετειακή παράσταση για τα 70 της χρόνια  Η γνωστή και άγνωστη Δόμνα, τον Οκτώβριο του 1998 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών..

Για τις ποικίλες δραστηριότητες της συνεργάζεται με τους πιο καταξιωμένους Έλληνες και ξένους μουσικούς, μουσικολόγους, λαογράφους, εθνομουσικολόγους αλλά και διδάσκει, μυεί και αναδεικνύει πρωτόβγαλτους νέους καλλιτέχνες. Από το 1993 ως το 2001 δίνει μαθήματα δημοτικού τραγουδιού για ενήλικες στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων της Αθήνας. Πάμπολλες είναι επίσης οι πρωτοβουλίες της και έμπρακτη και ανιδιοτελής η προσφορά της σχετικά με την βελτίωση της μουσικής εκπαίδευσης των παιδιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αίτημα παιδαγωγικά πρωταρχικό και επιτακτικό κατά την ίδια.

Καταξιωμένη και αγαπητή για την προσφορά και την προσήνειά της είδε το έργο της να αναγνωρίζεται πολλαπλά και τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις, με αποκορύφωση την απονομή του Χρυσού Σταυρού του Τάγματος του Φοίνικα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλο το 2000.

Περιστοιχιζόμενη από τους συνεργάτες, φίλους και υποστηρικτές η Δόμνα συνέχισε το έργο της ως το θάνατό της με εκδόσεις υπομνηματισμένων με αναλυτικά κείμενα θεματικών CD, την οργάνωση του ανέκδοτου προσωπικού Αρχείου της και τον εμπλουτισμό του ιστοχώρου που φέρει το όνομά της.

---

Domna Samiou was born on October 12, 1928, in Kaisariani, Athens, and passed away on March 10, 2012. Her parents were Asia Minor refugees from Baindir, a village in the Smyrna region. Her mother arrived in Greece in 1922, while her father, a captured soldier, came a little later as part of the Population Exchange. She spent her childhood amid the harsh yet deeply humane and solidaristic conditions of refugee life; it was there that she acquired the popular foundations of her character and her genuine sense of collective participation. In this environment she had her first musical experiences, from which her love for traditional music sprang.

At the age of 13, Domna Samiou had her first formal encounter with Byzantine and folk music, as well as with the principles of field research, studying under Simon Karas at the “Association for the Dissemination of National Music.” At the same time, she attended night secondary school.

As a member of Simon Karas’s choir, she began her association with the National Radio Foundation (E.I.R.), where she was later hired in 1954 by the Department of National Music. From this position she met the most important folk musicians, who at that time of internal migration were flocking to Athens from all regions of Greece and whom the Department recorded for its broadcasts. Thus, Domna became familiar with all local musical idioms. At the same time, she undertook music supervision for record releases, theatrical broadcasts, and films. In 1963 she began traveling to the countryside to conduct field recordings and collect musical material for her personal archive, using her own equipment.

In 1971 she resigned from Radio. That same pivotal year, she accepted an invitation from Dionysis Savvopoulos and made her first appearance at the youth-oriented, anti-dictatorship venue Rodeo, marking a major turning point in young people’s relationship with traditional music. These important appearances were followed by her participation in the English Bach Festival in London, organized by Lila Lalandi. Domna Samiou’s brilliant artistic career had begun triumphantly. “The shame people felt about folk song passed,” she stated in an interview.

In 1974 her collaboration with Columbia began, followed by successive LP releases. In 1976–77, together with directors Foto Lambrino and Andreas Thomopoulos, she traveled through the Greek countryside to produce twenty episodes of the ERT program “Musical Journey with Domna Samiou.”

In 1981, the Domna Samiou Folk Music Artistic Association (abbreviated KSDM Domna Samiou) was founded, with the aim of preserving and promoting traditional music—primarily through the release of recordings and the organization of events—under strict scholarly and qualitative standards, independent of commercial company demands.

Her work now extended beyond Greece’s borders. Her recordings were released in France and Sweden. For nearly forty years, she gave concerts from Australia to South America, which not only moved Greeks of the diaspora but also introduced international audiences to a high-quality “Greek music without bouzouki,” as one Swedish concert review put it.

Within Greece, her concert appearances of all kinds and on every occasion were countless, as were the honorary invitations and tributes—such as the anniversary performance for her 70th birthday, “The Known and Unknown Domna,” held in October 1998 at the Athens Concert Hall.

For her many activities, she collaborated with the most distinguished Greek and international musicians, musicologists, folklorists, and ethnomusicologists. She also taught, initiated, and brought to prominence many emerging young artists. From 1993 to 2001, she taught folk singing to adults at the Museum of Greek Folk Musical Instruments in Athens. She also undertook numerous initiatives and offered practical, selfless contributions toward improving music education for children in primary education—an issue she considered pedagogically fundamental and urgent.

Respected and beloved for both her contribution and her kindness, her work received wide recognition and many honors, culminating in the award of the Golden Cross of the Order of the Phoenix by the President of the Republic, Konstantinos Stefanopoulos, in 2000.

Surrounded by collaborators, friends, and supporters, Domna continued her work until her death, releasing thematically curated CDs accompanied by extensive explanatory texts, organizing her unpublished personal Archive, and enriching the website that bears her name.

Δισκογραφίες - Ηχογραφήσεις

 ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΑΠ' ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (2009)
 ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ (2008)
 2 LP ΣΕ 1 CD Νο23 (1991)
 ΕΧΕ ΓΕΙΑ ΠΑΝΑΓΙΑ (1974)
 Fidelity 7398 (1967)
 Fidelity 7399 (1967)
 Philips PH 7883 (1963)