Πληροφορίες

Ιδιότητα: Λαογράφος, Συγγραφέας
Καταγωγή: Σαμψούντα (Αμισός)
Ημ/νία γέννησης: 1895
Ημ/νία θανάτου: 01-12-1961
Πόλη διαμονής: Αθήνα
Χώρα διαμονής: Ελλάδα

Βιογραφικό

Ο Ξενοφών Άκογλου, γνωστός και με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Ξένος Ξενίτας, ήταν Έλληνας λογοτέχνης, λαογράφος και αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, με σημαντική συμβολή στη μελέτη και καταγραφή της λαογραφίας του Πόντου.

Γεννήθηκε το 1895 στη Σαμψούντα του Πόντου και ήταν γιος του Κοσμά Άκογλου και της Αφροδίτης Γρηγοριάδη. Τα πρώτα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στο Ορντού, γενέτειρα της μητέρας του, όπου έλαβε και τα πρώτα του μαθήματα. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Σαμψούντα, όπου ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του αποφοιτώντας από το τοπικό γυμνάσιο.

Το 1915 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και το επόμενο έτος κατατάχθηκε στα στρατεύματα της Κυβέρνησης Εθνικής Αμύνης που είχαν έδρα τη Θεσσαλονίκη. Συμμετείχε στη μάχη του Σκρα, όπου τραυματίστηκε. Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός και έλαβε μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Αργότερα μονιμοποιήθηκε στις Ένοπλες Δυνάμεις και αποστρατεύτηκε το 1935 με τον βαθμό του ταγματάρχη. Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου επανήλθε προσωρινά στην ενεργό υπηρεσία.

Παρότι είχε εκδηλώσει από νεαρή ηλικία έντονο ενδιαφέρον για τη λαογραφία της ιδιαίτερης πατρίδας του, άρχισε να δημοσιεύει τα πρώτα του έργα μετά την αποστράτευσή του, στα τέλη της δεκαετίας του 1930. Το 1939 εξέδωσε τον πρώτο τόμο του έργου «Λαογραφικά Κοτυώρων», ενώ το 1940 δημοσίευσε τα «Ηθογραφικά διηγήματα».

Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου συνεργάστηκε ως ανταποκριτής με το περιοδικό Νεοελληνικά Γράμματα, ενώ στην περίοδο της Κατοχής ανέλαβε τη διεύθυνση του λαογραφικού περιοδικού Χρονικά του Πόντου.

Το 1945 εξέδωσε το βιβλίο «Το θαύμα της Αλβανίας απ’ τη σκοπιά της ΙΙΙ Μεραρχίας», βασισμένο στις ανταποκρίσεις του από το μέτωπο. Το 1949 δημοσιεύθηκε το ιστορικό δράμα του στην ποντιακή διάλεκτο με τίτλο «Ο Ακρίτας». Στα επόμενα χρόνια συνεργάστηκε με σημαντικά περιοδικά και έντυπα, όπως τα Μικρασιατικά Χρονικά, η Ποντιακή Εστία, το Αρχείον Πόντου και η εφημερίδα Προσφυγικός Κόσμος.

Ο Ξενοφών Άκογλου πέθανε στην Αθήνα την 1η Δεκεμβρίου 1961. Τρία χρόνια μετά τον θάνατό του εκδόθηκε ο δεύτερος τόμος του έργου «Λαογραφικά Κοτυώρων», ολοκληρώνοντας ένα σημαντικό λαογραφικό έργο αφιερωμένο στην καταγραφή της παράδοσης των Ελλήνων του Πόντου.

---

Xenophon Akoglou, also known by the literary pseudonym Xenos Xenitas, was a Greek writer, folklorist, and military officer who made an important contribution to the study and documentation of Pontic folklore.

He was born in 1895 in Samsun (Pontos), the son of Kosmas Akoglou and Aphrodite Grigoriadis. He spent his early childhood years in Ordu, the birthplace of his mother, where he received his first schooling. He later returned to Samsounta, where he completed his secondary education at the local gymnasium.

In 1915 he moved to Greece, and the following year he enlisted in the forces of the Provisional Government of National Defence based in Thessaloniki. He participated in the Battle of Skra, where he was wounded. After the end of World War I, he served as a reserve second lieutenant and took part in the Asia Minor Campaign. He later became a permanent officer in the Greek Armed Forces and retired in 1935 with the rank of major. During the Greco-Italian War, he temporarily returned to military service.

Although he had shown an early interest in the folklore of his homeland, he began publishing his works after his retirement from the army in the late 1930s. In 1939 he published the first volume of “Folklore of Kotyora” (Laografika Kotyoron), followed in 1940 by “Ethographic Short Stories.”

During the Greco-Italian War he worked as a war correspondent for the journal Neoellinika Grammata, and during the German Occupation he served as director of the folkloric journal Chronika tou Pontou.

In 1945 he published “The Miracle of Albania from the Perspective of the III Division,” based on his wartime reports from the front. In 1949 his historical drama written in the Pontian Greek dialect, titled “O Akritas,” was published.

In the following years he collaborated with several important publications, including Mikrasiatika Chronika, Pontiaki Estia, Archeion Pontou, and the newspaper Prosfigikos Kosmos.

Xenophon Akoglou died in Athens on December 1, 1961. Three years after his death, the second volume of “Folklore of Kotyora” was published, completing an important body of work dedicated to documenting the traditions of the Pontian Greeks.

based on Wikipedia article

Δισκογραφίες - Ηχογραφήσεις

 ΑΝΕΞΙΤΗΛΟΙ ΗΧΟΙ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ - ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ (2026)