Πληροφορίες

Ιδιότητα: Λύρα, Στιχουργός, Συνθέτης, Τραγούδι, Φλογέρα
Καταγωγή: Καλίστη Σουρμένων, Τραπεζούντα
Ημ/νία γέννησης: 01/03/1983
Πόλη διαμονής: Τραπεζούντα
Χώρα διαμονής: Τουρκία
Facebook: https://www.facebook.com/beskoyluadem.ekizb
Instagram: https://www.instagram.com/beskoyluademekiz/
Youtube: https://www.youtube.com/@AdemEkiz61

Βιογραφικό

Ο Αντέμ Εκίζ (Adem Ekiz) είναι ευρύτερα γνωστός με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Beşköylü Adem (Μπεσκιοϊλού Αντέμ), και είναι Τούρκος μουσικός και τραγουδιστής ποντιακής καταγωγής.

Έγινε γνωστός κυρίως επειδή είναι από τους λίγους καλλιτέχνες της Τουρκίας που χρησιμοποιούν στις καλλιτεχνικές τους εμφανίσεις την ποντιακή διάλεκτο ή τα «ρωμαίικα», όπως την αποκαλούν οι ίδιοι.

Γεννήθηκε το στο χωριό Καλίστη Σουρμένων της επαρχίας Τραπεζούντας.

Η Καλίστη αποτελεί μέρος ενός συμπλέγματος οικισμών, το Μπέσκιοϊ, που στα ελληνικά σημαίνει «πέντε χωριά». Εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη με την οικογένειά του αφού τελείωσε το λύκειο, όπου ζει μέχρι και σήμερα.

Με την ποντιακή λύρα άρχισε να ασχολείται όταν πήγαινε στο δημοτικό σχολείο. Το 2000 κυκλοφόρησε στην Τουρκία το πρώτο του άλμπουμ (Yanarım Ateşine), το οποίο περιλαμβάνει και ένα τραγούδι στην ποντιακή διάλεκτο, με τίτλο «Ασα παρχάρα».Μετά από τη δημοσίευση του άλμπουμ Yanarım Ateşine, σε εμφάνιση που είχε στην ελληνική τηλεοπτική εκπομπή «Οι Φάκελοι» που παρουσίαζε τότε στο Mega Channel ο Αλέξης Παπαχελάς, ο Αντέμ είπε ότι τα ποντιακά είναι η μητρική γλώσσα με την οποία έζησε και θέλει να την κρατήσει. Για τον πατέρα του είπε, «αν έλεγε δυο, τρία, τέσσερα τουρκικά λόγια, έλεγε δέκα, δεκαπέντε ποντιακά.» 

Το 2005 κυκλοφόρησε στην Ελλάδα σε συνεργασία με τον Νίκο Μιχαηλίδη και τον Φίλιππο Κεσαπίδη το άλμπουμ “Ρωμαίικα Τραγωδίας” με περιεχόμενο 15 ποντιακά τραγούδια.

Η τρίτη του δισκογραφική εργασία κυκλοφόρησε στην Τουρκία το 2007 σε συνεργασία με τον Κερίμ Αϊντίν με τίτλο “Gülüm Demedim mi Sana”, το οποίο περιέχει δύο τραγούδια στα ποντιακά («Αγαπώ σε, αγαπάς με», «Επέγναμ σα παρχάρεα».

«Την πατρίδα μ΄ έχασα. Εκλαψα και πόνεσα» τραγουδάει ο Αντέμ Εκίζ. Η φωνή του προκαλεί συγκίνηση και ξεσηκώνει χιλιάδες θεατές. Περισσότεροι από 4.000 ποντιακής καταγωγής Ελληνες τον αποθεώνουν. Ο ίδιος δείχνει να καταλαβαίνει τον πόνο που βγάζει το τραγούδι του.

Μπορεί να είναι Τούρκος αλλά γεννήθηκε και μεγάλωσε σε ένα μικρό χωριό στα Σούρμενα, κοντά στην Τραπεζούντα. Οι 1.700 χορευτές που ακολουθούν το τραγούδι του, δείχνουν απόλυτα εναρμονισμένοι μαζί του. Ακολουθούν με τα βήματά τους το μήνυμα που εκπέμπει και όταν αργότερα πιάνει την «κεμεντζέ» (η ποντιακή λύρα) δείχνει ότι μπορεί να ανταγωνιστεί επάξια τους Ελληνες, ποντιακής καταγωγής, βιρτουόζους του είδους... 

«Η μουσική ενώνει. Μπορεί να ενώσει ολόκληρο τον κόσμο και μαζί μ΄ αυτόν και τις δύο πλευρές του Αιγαίου αλλά και όλους τους λαούς της Μαύρης Θάλασσας» δηλώνει στο «Βήμα» ο 29χρονος Αντέμ Εκίζ- ο Πενταχωρίτης, όπως είναι το καλλιτεχνικό του όνομα. Προσθέτει, μάλιστα, «λυράρηδες μπορεί κανείς να δει και να ακούσει ακόμη και στην πλατεία Ταξίμ της Πόλης όπου ζουν πολλοί Μαυροθαλασσίτες. Ακόμη μπορείτε να ακούσετε και ανέκδοτα. Εσείς έχετε τον Γιωρίκα και τον Κωστίκα, και εμείς τον Τουρσούν και τον Τεμέλ. Και οι τέσσερις προέρχονται από τη Μαύρη Θάλασσα». 

Το 6ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Ποντιακού χορού στη Λυκόβρυση Κοζάνης, αποτέλεσε για αυτόν, όπως λέει, μια πρόκληση. «Συμμετείχα για πρώτη φορά. Ηθελα να το ζήσω και τελικά ήταν ένα εντυπωσιακό γεγονός. Δεν θα ξεχάσω αυτούς τους 1.700 χορευτές που συντονίστηκαν μαζί μου. Δεν είναι εύκολο να συντονιστείς και να χορέψεις με τη φωνή και τη λύρα ενός ανθρώπου που ακούς για πρώτη φορά. Πήγα κατόπιν προσκλήσεως του φίλου μου Φίλιππου Κεσαπίδη, καθώς αυτή την εποχή παίζω και τραγουδάω σε ένα κέντρο στη Θεσσαλονίκη. Ακουσα τον πρόεδρο τον κ. Γ. Παρχαρίδη να λέει “αδέλφια μου δεν μας χωράνε τα στάδια” και συγκινήθηκα, ανατρίχιασα» τονίζει. Επάνω στη σκηνή δείχνει απόλυτα σίγουρος με τον εαυτό του. Από κοντά όμως φαίνεται συνεσταλμένος. Βρίσκεται μακριά από την πατρίδα του, τα αδέλφια του. «Δεν περίμενα να με αγκαλιάσει τόσο πολύ ο κόσμος» λέει. 

Η λύρα και το τραγούδι αποτελούν, όπως σημειώνει, τους δικούς του τρόπους επικοινωνίας με τους Ελληνες, και αφηγείται ότι άρχισε να μαθαίνει σε ηλικία 10 ετών. «Μου έμαθε να παίζω ο θείος μου ο Αλί. Στην οικογένειά μου είμαστε πέντε αδέλφια και ο θείος μου ήταν ο δάσκαλός μας, καθώς έμαθε λύρα σε τρία από τα αδέλφια». Γεννήθηκε στην Καλλίστη, ένα από τα πέντε χωριά του συμπλέγματος Μπέσκιοϊ στα Σούρμενα. «Στο χωριό μου υπάρχουν 2.000 κάτοικοι και αρκετοί παίζουν λύρα. Χορεύουμε και τραγουδάμε στα καφενεία και στα σπίτια μας» λέει χαρακτηριστικά. Επί 19 χρόνια παίζει και τραγουδάει. Ετσι γνώρισε τους έλληνες λυράρηδες που επισκέπτονται την Τραπεζούντα, τα Σούρμενα, τη Σαμψούντα, και πριν από πέντε χρόνια κυκλοφόρησε μαζί με τον γνωστό πόντιο λυράρη Φίλιππο Κεσαπίδη ένα CD με τίτλο «Ας σην Τραπεζούνταν ‘σην Θεσσαλονίκην» («από την Τραπεζούντα στη Θεσσαλονίκη»).

---

“Το Ράδιο Τραπεζούντα λαρών όλια τα τέρτια 
Στείλω σας χαιρετίας εγώ ασ’ σην Τραπεζούνταν” 

(Το Ράδιο Τραπεζούντα γιατρεύει όλα τα βάσανα
Σας στέλνω χαιρετίσματα από την Τραπεζούντα).

Ένα από τα πανέμορφα στιχάκια που αφιερώνει ο Αντέμ Εκίζ στο Ράδιο Τραπεζούντα Βοστώνης. Τον ευχαριστούμε και τον στέλνουμε κι εμείς την αγάπη μας. 

---

Adem Ekiz, better known by his stage name Beşköylü Adem, is a Turkish musician and singer of Pontic origin.

He became known mainly because he is one of the few artists in Turkey who use the Pontic dialect or "Romeika", as they call it, in their artistic performances.

He was born in the village of Kalisti Sourmenou in the province of Trabzon.

Kalisti is part of a complex of settlements, Beskioi, which means "five villages". Adem settled in Istanbul with his family after finishing high school, where he still lives today.

He started playing the Pontian lyra when he was in primary school. In 2000, his first album (Yanarım Ateşine) was released in Turkey, which also includes a song in the Pontic dialect, entitled "Asa parhara". After the publication of the Yanarım Ateşine album, in an appearance he had on the Greek television show "Folders" that was then presented on Mega Channel by Alexis Papachelas, Adem said that Pontic is the mother tongue he lived with and wants to keep it. Of his father he said, "if he said two, three, four Turkish words, he said ten, fifteen Pontian."

In 2005, in collaboration with Nikos Michaelidis and Filippos Kesapidis, the album "Romeika Tragodias" was released in Greece, containing 15 Pontic songs.

He has released many albums since then, both full album releases and many singles and collaborations on YouTube. 

His voice causes emotion and arouses thousands of viewers. More than 4,000 Greeks of Pontian origin deify him. He seems to understand the pain his song brings out.
He may be Turkish but he was born and raised in a small village in Surmena, near Trebizond. The 1,700 dancers who follow his song, seem perfectly in tune with him. They follow in their steps the message he sends out and when he later picks up the "kementze" (the Pontian lyra) he shows that he can compete worthy of the Greeks, of Pontian origin, virtuosos of the genre.

"Music unites. It can unite the whole world and with it both sides of the Aegean but also all the peoples of the Black Sea" declares Adem Ekiz.

The lyra and the song are, as he notes, his own ways of communicating with the Greeks, and he says that he started learning at the age of 10. "I was taught to play by my uncle Ali. In my family we are five brothers and my uncle was our teacher, as he taught three of the brothers to play the lyre." He was born in Kallisti, one of the five villages of the Beskioi complex in Sourmena. "In my village there are 2,000 inhabitants and many of them play the lyra. We dance and sing in cafes and in our homes," he says characteristically. He has been playing and singing for many years. 

Δισκογραφίες - Ηχογραφήσεις

 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ LIVE (2025)
 Mikresa - ΜΙΚΡΕΣΑ (2025)
 ΣΕΒΝΤΑΣ ΜΑΡΑΖ' (2025)
 ΑΓΑΠΩ ΣΕ ΑΓΑΠΑΣ ΜΕ - Ağapo se Ağapas me (Seni Seviyorum Sen de Beni) (2025)
 Τ' ΕΜΟΡΦΑ ΤΑ ΚΟΡΤΣΟΠΑ (Adem) (2024)
 ΦΑ' ΜΕ ΠΟΥΛΙ Μ' (2024)
 ΕΓΟΜΩΘΑΝΕ Τ' ΟΜΜΑΤΙΑ Μ' (2023)
 Sevdaluk - ΣΕΒΝΤΑΛΟΥΚ (2022)
 ΣΕΒΤΑΝ (2022)
 Pişmanım (2020)
 ΑΧ ΠΑΤΕΡΑ Μ' - Ah Babam (2020)
 Ο ΒΑΖΕΛΩΝΑΣ (2019)
 ΑΓΡΑΝΕΜΟΣ (2016)
 Parhar (2015)
 Anemo/Rüzgâr (2012)
 Kalandar (2011)
 ΑΣ ΣΗΝ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑΝ ΣΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΝ (2010)
 ΡΩΜΑΙΪΚΑ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ (2005)